Zelena trava, ali ne i mir: Novi videospot “SOLARIS DVA” otvara svijet u kojem AI osjeća

Projekt autora Boruta Šeparovića, nastao u koprodukciji kolektiva MONTAŽSTROJ i Istarskog narodnog kazališta – Gradsko kazalište Pula, već je u svojoj početnoj fazi prepoznat kao rad koji kazališnu formu proširuje prema području digitalne umjetnosti, audiovizualne produkcije i eksperimentalnog izvedbenog jezika.

Povratak u Zagreb prati premijera videospota “Zelena trava”, koji ne funkcionira kao klasična promotivna forma, već kao autonomni umjetnički rad. Time se SOLARIS DVA dodatno razvija izvan kazališnog konteksta, ulazeći u prostor digitalne distribucije i audiovizualnog eksperimenta.

U središtu videospota nalazi se koncept hibridnog glasa koji spaja izvedbeni glas glumice Ree Bušić s glasom generiranim umjetnom inteligencijom. Takav pristup rezultira vokalom koji istodobno zadržava elemente ljudske ekspresije, ali ih tehnološki destabilizira, otvarajući pitanja o granicama autentičnosti i percepcije izvedbenog identiteta.

Glazbena komponenta rada nastala je uz asistenciju umjetne inteligencije i oblikovana je u spektru minimal/ambient techna, microhousea i analognog basa. Elektronička struktura prati tematski sloj teksta koji se bavi usamljenosti, distancijom i nostalgičnom projekcijom doma, pri čemu se motiv “zelene trave” pojavljuje kao simbol elementarne, gotovo arhetipske ljudske želje za pripadanjem.

Vizualni segment “Zelene trave” nastavlja estetiku kazališnog projekta te uključuje elemente scenske izvedbe, arhivske materijale iz filma Solaris Andreja Tarkovskog, deepfake tehnologiju, svjetlosne intervencije i robotski sustav Unitree Go2 AIR. Robot u ovom kontekstu nije tretiran kao scenografski dodatak, već kao ravnopravni neljudski izvođač koji ulazi u odnos s glumačkim tijelom i publikom.

Polazište projekta ostaje roman Solaris autora Stanisława Lema, kao i filmska interpretacija Tarkovskog, no SOLARIS DVA ne pristupa tim djelima kao adaptaciji. Umjesto toga, materijal izvornika koristi kao okvir za istraživanje suvremenih tehnologija generativne umjetne inteligencije, digitalnih arhiva i medijskih simulacija.

U središtu izvedbe nalazi se lik Hari, koji tumači Rea Bušić, a koji u ovoj interpretaciji postaje višeslojna figura ljubavi, gubitka i rekonstruiranog sjećanja. Kroz kombinaciju glumačke prisutnosti, AI-generiranih elemenata i deepfake tehnologije, lik se istodobno pojavljuje kao fizički i digitalno rekonstruiran entitet.

Koncepcijski, SOLARIS DVA ne koristi tehnologiju kao ilustrativni dodatak, već kao ravnopravni izvedbeni materijal. Umjetna inteligencija, arhivski film, živa izvedba, projekcija, robotika i hibridni glas funkcioniraju kao međusobno isprepleteni slojevi jedinstvenog scenskog sustava.

Lipanjske izvedbe u Zagrebu tako ne predstavljaju klasične reprize, već nastavak evolucije projekta nakon premijernih i ranijih festivalskih prikazivanja. Premijera videospota “Zelena trava” dodatno potvrđuje tendenciju širenja kazališnog djela u polje transmedijske umjetnosti, u kojem se granice između scene, ekrana i digitalnog prostora postupno brišu.